6x dingen die mis zijn met het NOS filmpje over vlees

NOS deelde vlak voor de kerst een informatief filmpje over de (on)duurzaamheid van vlees. Sympathiek! Maar een aantal dingen hadden zorgvuldiger onderzocht kunnen worden. Bij deze wat nuances op de stellingen van NOS:

1. Nutteloze vraagstelling

“Moeten we minder vlees gaan eten of hoort een stukje vlees erbij?”, vraagt de NOS presentator zich af. Het is een feit dat we minder vlees moeten eten. Het is niet houdbaar om mensen te voeden met zoveel vlees en andere dierlijke producten, omdat de dieren die wij eten ook moeten eten. Zo eet een koe 60 kilo gras per dag en drinkt een koe 100 liter zoet water per dag (bron: ZuivelOnline). We helpen ons leefmilieu en zodoende ons eigen voortbestaan naar de filistijnen als we hiermee doorgaan.

Dus ja: we moeten minder vlees eten. Voor onze gezondheid de helft minder volgens het Voedingscentrum. En voor het klimaat zou de Nederlandse veestapel moeten krimpen met 40 procent, volgens Natuur & Milieu. De vraag die NOS kan stellen zou dus beter kunnen zijn: “Moeten we minder vlees gaan eten of helemaal niet meer?” Dat is de interessantere vraag waarbij je verschillende invalshoeken kan belichten, waardoor we met z’n allen echt een stukje wijzer worden in plaats van dat we blijven steken bij gerommel in de marge.

2. Allerhande ophef was fake news

NOS constateert dat minder-vlees-campagnes leiden tot irritatie, want het zou ‘betutteling’ zijn. Als voorbeeld noemt NOS de reacties op de vegan recepenten in de Allerhande. Zoals de oprichter van Joop.nl hier goed uitlegt, is die ophef overdreven. De meeste reacties via Facebook op de Allerhande waren juist positief.

Voordat uitspraken worden gedaan over ‘irritaties’, zou ik willen zien waaruit blijkt dat veel mensen minder-vlees-campagnes irritant vinden. En mag de nuance er ook bij dat veel mensen het wel gewoon hartstikke tof vinden, omdat zij zich zorgen maken over het milieu en dierenwelzijn?

3. NOS negeert andere milieuschade

“De kritiek is dat vlees heel slecht is voor het milieu”, constateert de NOS-presentator. Dat is ook zo. Vervolgens richt NOS zich echter alleen op de CO2-uitstoot. Het zoetwaterverbruik, de natuur en biodiversiteit die plaats moet maken voor landbouwgrond om veevoer te verbouwen, het uitvoerige gebruik van kunstmest en pesticiden voor het verbouwen van veevoer, de omvangrijke mestproblematiek, ongezond fijnstof dat vrijkomt uit veehouderijen: al deze milieuschade negeert NOS helaas in haar video.

Een voorbeeld: volgens Kees van Leeuwen, professor watermanagement aan de Universiteit Utrecht, kan de mondiale zoetwaterschaarste grotendeels worden opgelost als we wereldwijd minder vlees eten (bron: AD). Lijkt mij het vermelden waard, vooral met het oog op toenemende hitte en droogte als gevolg van klimaatverandering. NOS vond dit blijkbaar minder relevant.

4. CO2-uitstoot van vlees is veel hoger dan NOS zegt

De NOS-presentator legt uit waarom vlees een hoge CO2-uitstoot heeft: “Denk maar aan het dierenvoer, transport van het voer, boerderijen en alles eromheen, de slachterijen, diepvriezers, vrachtverkeer van vlees naar supermarkten. En natuurlijk wat de dieren zelf uitstoten door hun mest en scheten.”

NOS heeft haar cijfers van het Voedingscentrum, welke zegt dat ze de cijfers van Blonk consultants heeft. De cijfers van het Voedingscentrum liggen echter veel lager dan de cijfers van Blonk die je in deze tabel op een rijtje ziet staan.

De cijfers in de video:

1 kilo rundvlees = 16 kilo CO2

1 kilo varkensvlees = 4,5 kilo CO2

1 kilo kippenvlees = 2,6 kilo CO2

1 kilo zalm = 2,1 kilo CO2

De cijfers van Blonk:

1 kilo rundvlees = 57,9 kilo CO2

1 kilo varkensvlees = 14,3 kilo CO2

1 kilo kippenvlees = 13,4 kilo CO2

1 kilo zalm = 8 kilo CO2

Voor een beter beeld: een auto die 4,3 kilometer rijdt stoot ongeveer 1 kilo CO2 uit (bron: MilieuCentraal). Eén biefstuk van 200 gram staat qua CO2-uitstoot dus gelijk aan een autorit van 50 kilometer.

De cijfers van Blonk liggen ruim drie/vier keer zo hoog en bij kip zelfs vijf zo hoog als de cijfers die het Voedingscentrum op haar website heeft staan (en die NOS nietsvermoedend overnam). Wat gaat hier mis? Een verklaring voor deze discrepantie zou kunnen zijn dat de cijfers die het Voedingscentrum hanteert alleen betrekking hebben op de uitstoot van de dieren zelf, door hun mest en scheten dus. Alle andere factoren die de presentator noemt (dierenvoer, transport van het veevoer etcetera), worden dan juist níet meegenomen in het bepalen van de CO2-uitstoot.

5. Nee NOS: wild is niet duurzaam

NOS doet wel een hele wilde uitspraak door te stellen dat wild duurzaam is. Hoe ziet NOS het voor zich als 17 miljoen Nederlanders zich voeden met de dieren die hier in het wild leven? Dat gaat dus niet werken… Duurzaam betekent dat iets van lange duur is en met betrekking tot het milieu betekent het dat het milieu zo min mogelijk wordt belast. Hoe dan NOS, hoe dan?!

6. Veel vis en garnalen komen uit kwekerijen

“Vissen hebben geen land nodig en vissen hoeven niet gevoerd te worden.” stelt de NOS-presentator. NOS gaat hier voorbij aan het feit dat bijna de helft van alle vis en garnalen wereldwijd uit kwekerijen komen (bron: MilieuCentraal). Voor tropische garnalen worden belangrijke ecosystemen -mangrovebossen- verwoest. En bij viskwekerijen komt er door de ontlasting van de talloze aantallen vissen ook veel broeikasgas vrij, blijkt uit een studie van University of Oxford.

Bovendien moeten kweekvissen- en garnalen gevoed worden. Dit gebeurt vaak met wilde vis. Voor 1 kilo kweekzalm is bijvoorbeeld 2 tot 5 kilo vis nodig, voor 1 kilo kweektonijn zelfs 10 tot 15 kilo (bron: MilieuCentraal).

Wat daarnaast ook erg verdrietig is, is dat dierenwelzijn voor vissen niet opgaat: er zijn geen dodingsmethoden. Vissen stikken dus langzaam (dit kan uren duren), ze worden levend gevild, of ze worden door elkaars gewicht geplet in visnetten (bron: FishCount). Kweekvissen kunnen bovendien zo depressief worden van de zware leefomstandigheden dat ze vroegtijdig het loodje leggen (bron: AnimalsToday).

NOS eindigt het filmpje met: “Wat je ook serveert met kerst, je weet nu in ieder geval waar je het over hebt”.

Ik zou zeggen: doe vooral nog een poging NOS.

Help jij ons werk mogelijk te maken? Doe dan een donatie of word donateur van stichting Even Geen Vlees:


Hoi! Ik ben Armanda, oprichtster van stichting Even Geen Vlees. Wij houden ons bezig met de beeldvorming rond vlees versus vegan. Er is meer transparantie nodig over de milieu- en gezondheidsnadelen van dierlijke producten, zodat mensen weloverwogen keuzes kunnen maken. Daarnaast willen we graag meer reclame voor de plantaardige leefstijl, zodat mensen geïnspireerd en verleid worden om betere voedselkeuzes te maken.

Op dit blog lees je wat mij zoal opvalt en bezighoudt. Leuk dat je meeleest en natuurlijk leuk als je af en toe eens een blog deelt. Groetjes en veel leesplezier!

Volg me ook op Facebook, Twitter en/of Instagram!



Deel 'Soja of vlees - wat is duurzamer?' op Facebook en/of Twitter:

Deel 'Verbied vleesreclames, en wel zo snel mogelijk' op Facebook en/of Twitter: