Gezondheid

De op een na grootste kostenpost van de Nederlandse overheid is de zorg. Uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek blijkt dat hart- en vaatziekten de nr. 1 doodsoorzaak zijn onder vrouwen en (na kanker) de nr. 2 onder mannen. Een op de vier Nederlandse vrouwen sterft aan hart- en vaatziekten. 

Uit steeds meer wetenschappelijk onderzoek blijkt dat een vleesvrije leefstijl de mens goed doet. Uit een vrij recent Brits onderzoek bijvoorbeeld met meer dan 44.500 mensen, bleek dat de mensen die geen vis en vlees aten 32% minder kans hadden op hart- en vaatziekten dan de mensen die met regelmaat vis en vlees aten. Het Planbureau voor de Leefomgeving berekende samen met een groep internationale onderzoekers wat er zou gebeuren als inwoners van Europa de helft minder vlees, zuivel en eieren zouden eten. Een van de conclusies was dat het aantal hartpatienten fors zou dalen. 

De Wereldgezondheidsorganisatie van de VN en het Voedingscentrum raden de burger aan om vlees vaker te laten staan, omdat rood en bewerkt vlees het risico op darm- en longkanker verhogen. Uit cijfers van het CBS blijkt dat darmkanker op long- en borstkanker na voor de meeste kankersterfte zorgt. Ook werd er een verband gevonden met maagkanker. Het dagelijks eten van rood en bewerkt vlees vergroot volgens de Gezondheidsraad ook de kans op diabetes type II en beroerte. Daarnaast zijn er aanwijzingen dat de consumptie van rood vlees de veroudering van het lichaam kan versnellen. Mogelijk vergroot gebakken vlees bovendien de kans op Alzheimer en dementie. Dit zijn relatief dure ziektebeelden waar veel zorg voor nodig is, en deze drukken dan ook op de nationale zorgkosten. 

De Amerikaanse organisatie van diëtisten had eerder al het standpunt aangenomen dat een dieet zonder vlees en zelfs geheel zonder dierlijke producten gezond is voor mensen van alle leeftijden (inclusief zwangere vrouwen, jonge kinderen en atleten) en zelfs gezondheidsvoordelen kan opleveren ten opzichte van een standaard dieet.

Kortom: vlees en vis even laten staan en vervangen door plantaardige eiwitbronnen is geen straf voor onze gezondheid! Zie hier hoe de Finse overheid in de jaren '70 het aantal hartpatienten in Finland drastisch verlaagde.

Tot slot vormt de veehouderij een gevaar voor volksgezondheid vanwege dierziekten die via fijnstof op mensen overgebracht kunnen worden, wat kan zorgen voor een epidemie.

MILIEU

Vooraanstaand klimaatwetenschapper Pier Vellinga verbaast zich over het feit dat de overheid niets doet om de veehouderij aan banden te leggen: de rundveestapel zou gehalveerd moeten worden om de Nederlandse klimaatdoelstellingen te behalen. Een koe stoot namelijk (via methaan en lachgas in scheten en boeren) evenveel broeikasgassen uit als een auto. Een auto kan echter klimaatneutraal gemaakt worden, bij een koe is dit niet realistisch.  Volgens universitair hoofddocent Milieukunde Sanderine Nonhebel brengt de uitbreiding van de melkveehouderij (sinds het loslaten van de melkquota vorig jaar) zelfs zo veel broeikasgassen met zich mee, dat het effect van Nederlands gehele windmolenpark teniet wordt gedaan.

Schade aan het klimaat is een van de vele redenen waarom een groep onderzoekers aan de National Academy of Sciences aan de Oxford University tot de conclusie kwam dat de wereld een stuk rijker en gezonder zou zijn als iedereen zou stoppen met vlees of dierlijke producten eten. Het Planbureau voor de Leefomgeving berekende samen met een groep internationale onderzoekers wat er zou gebeuren als inwoners van Europa de helft minder vlees, zuivel en eieren zouden eten.  De uitstoot van broeikasgassen zou met 20-40%  afnemen, de uitstoot van stikstof zou met 40% afnemen, er zou minder lucht- en watervervuiling zijn, Europa zou 75% minder soja hoeven te importeren en er zou 23% minder land nodig zijn om voedsel (veevoer) te verbouwen. De oceanen kunnen herstellen als mensen minder of geen vlees en vis meer zouden eten, want als we zo doorgaan met vissen zijn de oceanen binnen 40 jaar leeg.  

Al met al is er overduidelijk een grote noodzaak om met z’n allen (veel) minder vlees en dierlijke producten te gaan consumeren. Recent onderzoek toont echter aan dat slechts 12% van de Nederlanders gelooft of erkent dat vlees eten een grote impact heeft op het milieu. De onderzoekers adviseren om de burger beter voor te lichten over vlees, om zo gedrag te veranderen en CO2 uitstoot drastisch te verminderen. En dat is precies we gaan doen met Even Geen Vlees: mensen op heldere en laagdrempelige wijze via social media informeren en uitnodigen om mee te doen met de Even Geen Vlees week!

 

DIERENWELZIJN

De bekende wiskundige Ionica Smeets stond onlangs voor een klas waar de vraag kwam hoeveel dieren wij per dag eten. De wiskundige schrok van het antwoord: in Nederland worden dagelijks 1,7 miljoen dieren geslacht. Dat is een onvoorstelbare hoeveelheid die neerkomt op meer dan duizend dieren per minuut! Alleen al in Nederland. Stel dat wij onze vleesconsumptie halveren, dan worden er jaarlijks nog steeds 310.250.000 dieren gedood. Dat is toch meer dan genoeg zou je zeggen?!

Primatoloog Frans de Waal stelde onlangs dat dieren ondergewaardeerd worden en dat het de moeite van het onderzoeken waard is hoe intelligent verschillende diersoorten werkelijk zijn. Zie hier bijvoorbeeld een top 10 van de slimste dieren. Spoiler: het varken staat er ook in. Dit zijn namelijk heel slimme beestjes met elk een eigen persoonlijkheid: het ene varkentje is heel nieuwsgierig en het andere is juist een beetje verlegen. Dit geldt ook voor kippen (onze favoriete beestjes) en koeien (heel lief en zachtaardig). Zelfs een vis kan geaaid worden en de bal terugbrengen! En uit recent onderzoek blijkt dat er bij elke zalmkwekerij zalmen zijn die zwaar depressief worden door de omstandigheden waarin ze leven en daardoor het loodje leggen. In de woorden van onderzoeker Marco Vindas: "Deze vissen hebben de grens bereikt van wat ze kunnen verdragen." Bij de zalmen werd hetzelfde niveau van stresshormonen aangetroffen als bij depressieve mensen.  

Wij vinden het wel heel ver gaan dat we in Nederland jaarlijks meer dan 6 miljard individuen doden (en dit getal is ook nog eens exclusief vissen, daar hebben we nog geen precies beeld van omdat dit in kilo's wordt bijgehouden en niet in aantal dieren), omdat we ze nu eenmaal lekker vinden smaken. Want zoals we al onder het kopje "Gezondheid" hierboven hebben geconstateerd is vlees eten niet nodig. Een dieet zonder vlees en zelfs zonder dierlijke producten gewoon helemaal prima is voor je gezondheid. Als je gezond en gevarieerd eet, kom je niets tekort en doe je je gezondheid juist een plezier. 

De Duitse minister van Landbouw kwam dan ook tot de conclusie dat het bestaansrecht van de vleesindustrie is komen te vervallen, omdat er voldoende alternatieve voedingsmiddelen beschikbaar zijn. Het is zodoende niet nodig om dieren te doden voor consumptie. Daar zit wat in toch?

WERELDVOEDsELVOORZIENING

Er worden enorm veel grondstoffen in de dieren gepompt die wij eten: zo blijkt uit de graanbalans van de Europese Commissie dat meer dan 60% van de graanvoorraad (80% van de maisvoorraad) in de Europese Unie op gaat aan veevoer! Dit terwijl uit cijfers van de Wereldvoedselorganisatie van de VN blijkt dat iedere dag meer dan 6000 kinderen sterven van de honger.... Hoe blij zouden deze kids zijn met een beetje graan?!

Uit onderzoek gedaan door het WNF bleek dat de gemiddelde inwoner van Europa 61 kilo soja per jaar eet, 93% daarvan via vlees, melk en eieren. Voor het maken van 1 kilo kip is bijvoorbeeld 1,5 kilo soja nodig. Voor het maken van rundvlees is zelfs 35 kilo voer nodig (een koe eet zo'n zestig kilo gras per dag, tegenwoordig komt daar deels krachtvoer en mais voor in de plaats). Vlees is zodoende een inefficiënte en verspillende manier van voedselproductie.

We zijn nu met 7 miljard mensen op aarde en elk jaar worden er tientallen miljarden landbouwhuisdieren gefokt, gevoed en geslacht. Koeien en varkens eten veel meer dan mensen. Kan je nagaan: als we deze dieren niet meer zouden fokken, zou niemand in de wereld honger hoeven te lijden. 

Ook nemen vlees en zuivel volgens professor in water management Arjen Hoekstra 40% van Nederlands zoetwaterverbruik voor hun rekening. Voor 1 kilo biefstuk is wel 15.000 liter water nodig. Van het water dat nodig is voor de productie van 1 hamburger, kan je twee maanden douchen. Dit terwijl de VN waarschuwt voor de ernstige gevolgen van gebrek aan zoet water: mislukte oogsten, de afbraak van ecosystemen en gewelddadige conflicten over waterbronnen.

ALGEMEEN 

Er is vandaag de dag steeds meer te doen om vlees: het is enorm milieubelastend, niet zo gezond als we dachten, het benadeelt andere mensen en de dieren lijden eronder. We kunnen het er onderhand wel over eens zijn dat even geen vlees eten beter is dan vlees eten.

Na de Tweede Wereldoorlog werd er alles aan gedaan om Europa nooit meer honger te laten lijden. De landbouw werd geintensiveerd middels subsidies van de EU. Later werd ontdekt dat vooral de intensivering van de veehouderij geen goed idee was, maar de veehouders protesteerden, omdat ze immers afhankelijk waren van de subsidies en een hoge consumptie van vlees en zuivel. In 1973 werd een affiche gepubliceerd door een belangenorganisatie van vlees met de tekst: "Vlees mevrouw, u weet best waarom." Hier hebben wij een eigentijdse variatie op gemaakt.